|
Çete üyelerinin oldukça küçük bir
kısmı ergen nüfusundan oluşmaktadır. Buna rağmen, şiddet suçlarının
büyük çoğunluğu da ergenler tarafından işlenmektedir. Araştırmacılar
1990'ların başından beri çeteleri ve çete olgusunu araştırmaktadırlar.
Fakat hala ergenlerin neden çetelere katıldığına dair somut nedenler
tanımlanamamaktadır.
Ayrıca çete problemiyle savaşan
müdahale etmeye yönelik birçok programın da etkisi hakkında henüz çok az
şey bilinmektedir. Çete üyeleri, çete üyesi olmayan ergenlere oranla
daha ciddi ve şiddetli suçlar işlemektedirler. Çete üyeleri suç
hareketlerinin tamamen içinde olmakla kalmayıp işlenen birçok suçun
sorumlusudurlar.
Çeteler genellikle 12-25 yaş arası
genç erkeklerden oluşmaktadır ama daha genç ya da yaşça daha büyük çete
üyeleri de görülmektedir. Bazı çeteler bağımsız ve belirli bir yapıdan
uzakken, bazıları oldukça kalabalık, organize ve sıkı disiplinlidirler.
Birçok durumda çeteler, üyelerine prestij, güç ve para sağlamak için
düzenlenmiş girişimsel faaliyetlere dahil olmaktadırlar.
Risk etkenleri
Ergenlerde şiddet ve suç işlemeyle ilgili birçok risk faktörü, yüksek
çete oluşumu riskini de belirlemektedir. Suç ve şiddetle ile ilgili risk
faktörleri çete oluşturmak için de geçerlidir. Araştırmacılar çevre,
aile, okul ve akran etkileşiminin, çete oluşumundaki etkisine dikkat
çekmektedirler.
Önleme, müdahale ve engelleme
stratejileri
Ergenlerin çetelere üye oluşunun artmasının önlenmesi amacıyla birçok
farklı program geliştirilmiştir. Bu programların çoğunluğu önleme,
müdahale ve engellemeye yöneliktir.
-
Önleme programları, ergenelerin çetelere katılımını eğitim yoluyla
engellemeyi amaçlamaktadır.
-
Müdahale programları ise, okul sonrası programlar, danışmanlık ve
staj imkanları sunarak ergenlerin çetelere katılımını engellemeyi
amaçlamaktadır.
-
Engellemeye yönelik programlar ise suç davranışlarını ve suç
işleyenleri teşhis etme, soyutlama ve cezalandırma stratejilerini
içermektedir.
Ergenlerin çetelere katılımı ve çete aktivitelerini önleyici çeşitli
programlar yürürlüktedir. Çeteler düşük gelirli çevrelerdeki ergenelerin
ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik sosyal kurumlardır. Bu nedenle
bireysel riski azaltıp bireysel şiddet davranışlarını düzeltmeye yönelik
olarak geliştirilen özel programların etkin olmadığı bilinmektedir.
Temel beceriler ve düşük maaşlı iş fırsatları, çetelerin ergenlere
sağladığı sosyal ve ekonomik fırsatlarla yarışamamaktadır. Bunun yanı
sıra, sert yargılar ve çete üyelerini mahkum etmek önlem almaktan ziyade
onların cezaevlerinde çete faaliyetlerini devam ettirmelerine hatta
arttırmalarına neden olmaktadır.
Çete sorununda uzun süreli, kalıcı bir çözüme gidebilmek için gençlere,
çetelerin onlara sunduğu çeşitli fırsatlara alternatif yaratacak
öneriler ve seçenekler sunulması gerekmektedir. |