|
Gençlerde şiddeti engellemeye yönelik programların bir çoğu, şiddet
riskini arttıracak "risk faktörlerini" ve riski azaltacak "koruyucu
faktörlerini" tanımlamaya çalışmaktadır. Son yıllarda şiddeti önlemeye
yönelik çabalar belirli risk faktörlerini azaltıp koruyucu faktörleri
arttırmayı amaçlamaktadır. Bu nedenle önlemeye yönelik programlar,
şehrin iç kısımlarında yaşayanlar ve düşük gelirli gençler gibi risk
altında olduğu düşünülen nüfusun bütününe yönelik olarak
gerçekleştirilmektedir.
Erken saldırgan davranışlar, düşük özdenetim, zayıf sorun çözme
yetenekleri veya belirgin aile problemleri gibi seçilmiş risk
faktörlerinin varlığı nedeniyle risk altında görülen bazı gençler bu
programlara katılıma teşvik edilmektedir. Gençlerde şiddeti engellemeye
yönelik bir başka yaklaşım ise gençlerin olumlu gelişiminin önemini
vurgulamaktadır. Gelişim yaklaşımı; belirli risk faktörlerine yoğunlaşıp
bunların nasıl azaltılacağı yerine, gençlerin sağlıklı ve başarılı birer
yetişkin olabilme kapasitelerini arttırıp çeşitli yetiler
geliştirmelerine ve topluma dahil olup destek alabilmelerine
odaklanmıştır.
Gençlik gelişim programları sadece risk altında olduğu düşünülen kesimi
değil bütün gençleri kapsamaktadır. Olumlu gelişim, sosyal yeterlik ve
yeni değerler oluşturma sık kullanılan terimlerdir. Gençlik gelişim
yaklaşımının amacı hedeflenen olumlu sonuçların artmasını sağlamaktır.
Şiddeti engellemeye yönelik gençlik gelişimi yaklaşımı, gençlerin
belirli gelişimsel ihtiyaçlarını anlama ve bunlara katkıda bulunma
konusuna odaklanmıştır. Ancak gençlerde görülen şiddet davranışlarının
tek nedeni gelişimsel sorunlar değildir.
Ayrıca gelişimle doğrudan bağlantılı olmayan problem faktörlerini de
tanımlamak gerekmektedir. Örneğin toplumdaki kontrol şiddet riskini
azaltırken, gençlerin ateşli silahlara kolay erişebilmesi şiddet
davranışları riskini arttırmaktadır. Şiddet önlemeye yönelik eksiksiz
bir yaklaşım gençlik gelişimi üzerine inşa edilmeli ve şiddete neden
olabilecek diğer faktörleri de kapsamalıdır.
İyi
bir önleme programında olması gereken özellikler:
-
Erken uyarı işaretlerini bilmek ve potansiyel şiddet oluşturacak
davranışları fark etmek ve bu işaretleri gösteren çocukları teşhis
etmek.
-
Okuldaki bütün çocukları korumayı kapsayacak bir önleme planı
geliştirmek.
-
Okulda riskli çocuklar için uygulanabilecek bir müdahale planı
yaratılması kadar riskli davranış gösteren çocuklara erken müdahale
yöntemleri de geliştirmek.
-
Mutlaka bir krize müdahale planı yapılmalı ani gelen olaylara karşı
nasıl davranılması, şiddet davranışı karşısında neler yapılması
gerektiği bu planda bulunmalı.
Suç ve şiddete eğilimli çocuklara
müdahale
Çocuk
ve ergenlere şiddetten korunma yollarını öğretmeliyiz. Bunun için çocuk
ve ergenlere şiddet ile başa çıkabilmelerini sağlayacak becerileri
kazandırmak gerekir. Çocuklara iyi rol modelleri sunmamız gerekmektedir.
Önleme çalışmasında atılacak en acil adım çocuk ve gençlerin şiddet
karşıtı tutumlar takınmalarını sağlamak amacıyla hem kendilerine hem de
ailelerine yönelik müdahale programları uygulamaktır.
Şiddet ve suç ile mücadele yapılmaya başlandığında izlenecek müdahale
programının temel noktası hem şiddet uygulayanı hem de mağdurları
düşünmesi ve bilimsel temellere dayanmasıdır. Polis ve toplum arasında
gelişen işbirliği sonucunda ortaya çıkan toplum polisi kavramı gençlerin
uyguladığı şiddet davranışlarını önlemede kilit rol oynamaktadır. Fakat
unutmamak gerekir ki polise kalmadan olayın toplum tarafından önlenmesi
ya da olaya toplum tarafından müdahale edilmesidir.
Müdahale hedef grubun özel ihtiyaçları doğrultusunda ve dikkatle
düzenlenmelidir. Burada müdahale edilecek grubun yaşı, cinsiyeti,
gelişimsel özellikleri, kültürel değerleri, gelenekleri gibi şiddette
etkili olabilecek diğer faktörler göz önünde bulundurulmalıdır. Çocuk ve
gençlerle şiddet karşıtı tutumları geliştirmek yönünde çalışmalar
yapılmalıdır. Müdahale programının başarısı için toplumun desteğini
almak gerekir. Ancak toplumun şiddet konusundaki düşünceleri, tutumları
göz ardı edilmemelidir.
Aile içinde ya da toplumda çocuklara uygulanan fiziksel cezalar (dayak,
ağır mahrumiyet gibi olaylar) ileride çocukların şiddet davranışında
bulunmalarını tetikleyeceği unutulmamalıdır. Müdahale programında bu
konunun mutlaka yer bulması gerekmektedir. Televizyon ve medyada
karşımıza çıkan şiddet sahnelerinin çocuklar arasında görülen şiddet
davranışını tetiklediği unutulmamalıdır. Toplumdaki silah kullanımının
serbestliği, toplumun silaha bakış açısı üstünde durmamız gereken önemli
bir noktadır. |