YENİDEN

BAĞIMLILIK

YAYINLAR

ÖZEL SAYFALAR

Diğer Linkler

Ana Sayfa  » BAĞIMLILIK » Bilgi Merkezi » Alkol hakkında her şey » Alkolün araç kullanımı üzerine etkisi PAYLAŞ  

Alkolün araç kullanımı üzerine etkisi

 

Alkol alındıktan sonra hızla ince bağırsaktan kana karışır. Kana karışan alkol miktarına göre, beyinin çalışmasını yavaşlatır. İçki içen kişinin kanına karışan alkol miktarı, belirli bir zamanda ne kadar içtiğine, vücut ölçülerine, cinsiyetine, vücut yapısına ve metabolizmasına, midedeki yiyecek çeşidine ve miktarına göre değişir. Alkol kana karıştıktan sonra, hiçbir yiyecek ya da içecek onun etkisini azaltmaz. Alkolün etkilerindeki en önemli faktör kana karışan miktardır. Aşağıdaki tabloda alkolün kana karışma miktarları ve etkileri gösterilmiştir. Aşağıdaki tabloda 1 desilitre kana karışan alkol miktarı mililitre cinsinden verilmiştir.

 

Kana karışan alkol (ml/dl)

Yaptığı Etki

50 ml. (Çakır Keyif)

Sıcaklık hissi, yüz kızarması, algı yavaşlaması, rahatlama

100 ml. (Açık Sarhoşluk)

Algılama yavaşlaması, kendini dizginleyememe, dikkatini verememe, kontrolsüzlük. Reflekslerin yavaşlaması, kaslara hakim olamama.

150 ml. (Sarhoşluk)

Sersemleme hissi, kaslara, hareketlere hakim olamama, konuşmanın bozulması, çift görme, hafıza ve anlayış kaybı.

250 ml.(Aşırı Sarhoşluk)

Ayakta duramama, kusma, sızma.

350 ml.(Koma)

Bilinç kaybı, idrar kaçırma, düşük ateş, düşük tansiyon, solunum yavaşlaması, terleme

500 ml.

Ölüm ihtimali

Sürücüler için belirlenen yasal üst sınır olan 0.5 promil'i aşmamak için 70 kg ağırlığındaki bir kişinin bir defada alabileceği alkol miktarı 20 gr (25 ml)'dir. Buna göre, içki türlerine göre içilebilecek azami miktarlar;

  • 800 ml (4 standart su bardağı) light bira
  • 500 ml normal bira
  • 300 ml ekstra bira
  • 200 ml (1 standart su bardağı) şarap veya köpüklü şarap
  • 150 ml likör şarabı
  • 55 ml Yeni rakı, Tekirdağ rakısı
  • 50 ml cin veya %50 alkol içeren viski
  • 60 ml %40 alkol içeren viski, votka

Yapılan araştırmalar kan alkol düzeyinin 1 saatte %12-20 mg azaldığını ortaya koymuştur. Adli vakalarda Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulunca bu bilgiler göz önüne alınarak kan alkol düzeyinin 1 saatte ortalama %15 mg azaldığı kabul edilmektedir.

Alkolün Fiziksel Etkileri

Alkolün, kişinin araba kullanma yetisini olumsuz etkilediği kanıtlanmıştır. Çünkü az miktarda alkol bile herhangi bir işi yapabilmek için gerekli olan dikkat, özen ve beceriyi azaltmaktadır. Alkol ilk alındığında uyarıcı etki yapmaktadır; kişiyi sabırsız yapmakta, refleksleri yavaşlatmaktadır. Daha sonra, merkezi sinir sistemi üzerinde genel anestezi etkisi yaratmaktadır. ,

Alkol miktarı arttıkça kandaki oksijen azalmakta ve beyin ihtiyacı olan oksijeni temin edemediği için işlevlerini yavaş yavaş kaybetmeye başlamaktadır. Bu, kişide uyku hali ve gevşeme yaratmaktadır. Planlama ve karar verme süreçleri olumsuz etkilenirken saldırganlık artmakta, zihinsel inhibisyonla(kısıtlamalar) kaybolmaktadır. Psikomotor koordinasyon azalmaktadır. Konuşma bozuklukları, kafa karışıklığı ve kısa süreli hafızada bozulmalar görülmektedir. Kişideki uyku hali ve gevşeklik, direksiyon, fren ve vitesi doğru kullanmayı engellemektedir. Hız tahmini ve kıyaslaması zayıflarken mesafe algısı da tümüyle bozulur.

Çok miktarda alınan alkol kişiye gereğinden fazla özgüven vermektedir, bu durum hız ve mesafe algısındaki bozuklukla birleşince aşırı hıza neden olmaktadır. Mükemmel olduğunu düşünen sürücünün hata yapma olasılığı artmaktadır.

Alkol ve Trafik Kazaları Dünya Sağlık Örgütü (WHO)'nun verilerine göre gerçekleşen ölümlü trafik kazalarının büyük bir bölümü alkollü araç kullanmaktan ötürü gerçekleşir. Ölümle sonuçlansın yada sonuçlanması, trafik kazalarının önemli bir kısmından alkollü araba kullanan sürücüler sorumludurlar. Araştırmalara göre erkekler, kadınlara göre sarhoşken araba kullanmaya daha fazla eğilimlidirler. 18-25 yaş grubundaki gençler daha çok trafik kazası yapmalarına rağmen bu gruptakilerin sarhoşken kaza yapma oranları diğer yaş grubundaki insanlardan daha yüksek değildir.

Öte yandan 60 yaşın üzerinde alkollü araç kullananların sayısı bir hayli düşüktür. Özellikle problemli gençlerin alkol alma ve tehlikeli biçimde araba kullanma eğiliminde oldukları görülmüştür. Bu gençler alkolün kendilerini daha saldırgan, korkusuz ve cesur yaptığını iddia etmektedirler. Alkol; saldırgan, yabancılaşmış, kendini güçsüz hisseden kişilere güçlülük duygusu vermektedir.

Yapılan bir araştırmaya göre gençlerin alkollüyken de araç kullanmalarına yol açan faktörler şunlardır:

1.    Bireyin alkollüyken, sarhoş olduğunun farkında olmaması

2.    Alkolün etkisini tahmin edememesi

3.    Alkollüykende güvenli bir şekilde araba kullanılabilir gibi savunma mekanizmalarını kullanması.

4.    Gençler arasında alkollü araç kullanmanın eğlence, özgürlük, yaşıtları tarafından kabul edilme gibi olumlu etkileri olduğu yolunda yaygın bir inancın bulunmasıdır.

Türkiye'deki Alkollü Araba Kullanımıyla İlgili Yasalar

TCK 48. Madde

Uyuşturucu veya keyif verici maddeleri almış olanlar ile alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır. Uyuşturucu veya keyif verici maddelerin cinsleri ile alkollü içkilerin etki dereceleri ve kandaki miktarlarını tespit amacıyla, trafik zabıtasınca teknik cihazlar kullanılır. Tespit usulleri ve muayene şartları, Sağlık Bakanlığı'nın görüşüne uygun olarak hazırlanacak yönetmelikte düzenlenir. Bu madde hükmüne uymayan sürücüler derhal araç kullanmaktan men olunur. Yönetmelik ile belirtilen miktarların üzerinde alkollü araç kullandığı tespit edilen sürücülerin, suçun işlendiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde; birinci defasında sürücü belgeleri altı ay süreyle geri alınır ve haklarında 340.900.000 lira para cezası uygulanır. İkinci defasında sürücü belgeleri iki yıl süreyle geri alınır ve haklarında 427.300.000 lira para cezası uygulanır. Ayrıca bu sürücüler Sağlık Bakanlığınca, esas ve usulleri Sağlık ve İçişleri Bakanlıklarınca çıkarılacak Yönetmelikte gösterilen sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi tutulurlar, eğitimi başarıyla tamamlayanların belgeleri süresi sonunda iade edilir. Üç veya üçten fazlasında ise, sürücü belgeleri beş yıl süreyle geri alınır ve altı aydan aşağı olmamak üzere hafif hapis cezası ile birlikte 684.300.000 lira hafif para cezası uygulanır. Ayrıca, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulurlar. Bu değerlendirme ve muayene sonrasında uygun görülenlere, geri alma süresi sonunda sürücü belgeleri iade edilir.

Alkollü Araç Kullanımını Engelleme

Öncelikle bu konuda halk eğitilmeye çalışılmaktadır. Alkollü araç kullanmayla ilgili tutumlar hakkında halkın bilinçlendirilmesi trafik güvenliğinin sağlanması açısından uzun vadede etkili olan bir yöntemdir. Ayrıca 18 yaşından küçüklere alkol satışı yasaklanarak, alkol kullanma yaşının yasalarla denetlenmesine çalışılmalıdır.

Alkollü araç kullanmanın etkin bir şekilde çözülebilmesi için, insanları bilgilendirmenin ve eğitmenin yanısıra, caydırıcı cezalar da konmalıdır. Yapılan araştırmalara göre, insanlar, sarhoşken araba kullanmaya karar verirlerken, polislerin sık sık yol kontrolleri yapıp alkollü sürücüleri durdurması, cezalar ve yasal kısıtlamaları dikkate almaktadırlar. Hafif cezaların değil sert yasal tedbirlerin, alkollü araba kullanmayı engellediği bulunmuştur. Örneğin, ehliyetin uzun süreli geri alınmasının, hapis cezalarının, yollarda sık polis denetimlerinin ve yüksek para cezalarının alkollü araba kullanımını azalttığı görülmüştür

Bazı araştırmacılar az miktarda alınan alkolün trafikte olumsuz etkileri (refleks ve zihinsel faaliyetleri etkilemediğini)olmayacağını savunurken bazı raştırmacılar da bu görüşe kesinlikle katılmamaktadır. Yaygın olan bu görüş, alkolün her bireyi farklı etkilediğini, az miktarda alınan alkolün bile algıda bozulma ve beyin fonksiyonlarında yavaşlamaya neden olduğunu ve alkollü kişilerin güvenli sürüş becerisini kaybettiğini savunmaktadır.

Ülkemizde de 1 Ocak 1997'den itibaren uygulanmaya başlanan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na eklenen maddeler ile alkollü araç kullanmanın cezası artırılmış, hapis, ehliyete el koyma gibi zorunluluklar getirilmiştir.

Derleyen: Özlem Demirci 

 

 
 

Tüm Hakları Saklıdır. www.yeniden.org.tr 2018                 Tasarım ve Yazılım Bayram İLYASOĞLU