YENİDEN

BAĞIMLILIK

YAYINLAR

ÖZEL SAYFALAR

Diğer Linkler

Ana Sayfa  » BAĞIMLILIK » Bilgi Merkezi » Eğiticiler için bilgiler » Önleme ama nasıl? PAYLAŞ  

Önleme ama nasıl?

 

Madde kullanımını önleyici çalışmaların amaçları, toplumda bağımlılık yapıcı maddelerin kullanılmamasını sağlamak, bağımlılığın gelişimini önlemek, bu maddelerin yarattığı bireysel ve toplumsal sorunları engellemek ve toplumda sağlıklı davranışların gelişmesini sağlamaktır. Bunu yaparken farklı yaş grubundaki kişilere farklı yaklaşmak gerekmektedir.

Okul öncesi dönem


Bu yaştaki çocuklar madde kullanıcıları değillerdir ve bu konular hakkında bilgi vermek gereksizdir. Sigara ve alkol gibi zararlı alışkanlıklardan bahsedilebilir. Bu dönemdeki onaylamalarınızın büyük ödül değeri taşımaktadır ve öğrettiğiniz şeylerin sorgulanmadan kabul edilir. Bu nedenle sizin alkol ve sigara kullanmanız onların da bunu yapabileceği yönünde bir mesaj vermiş olur. Davranışlarınızı model aldıkları için onların önünde bu alışkanlıkları sergilememeye, özen gösterin. Zararlı maddeler hakkında (temizlik malzemeleri gibi) bilgilendirmek gereklidir. İlaçların gereksiz yere alınınca zararlı olduğunu ve siz izin vermediğiniz sürece ilaç almaması öğretilmelidir. Karar verme alışkanlığını kazanmaları için onlara fırsatlar tanıyın; sabahları kalkınca ne giyeceğine kendinin karar vermesi gibi. Sağlıklı olmanın önemini gündeme getirmek (diş fırçalamak, el yıkamak, uyku, beslenme) ve bu yöndeki girişimlerini övmek çocuğun davranışlarının pekişmesini sağlayacaktır.

Okul çağı


Bu yaştaki çocuklar büyüdükleri için sevinçlidirler. Zihinsel ve sosyal becerileri gelişmektedir. Öğrenmeleri hala deneme-yanılma metoduna dayanmaktadır. Öğrenmeye merak saldıklarından farklı şeylerin ne olduğunu ve nasıl çalıştığını bilmek isterler. Bu dönmede sigara, alkol ve uçucu maddeler ve zararları hakkında bilgi vermek yerinde olacaktır. Bu çocukların kendi kendilerine yanlış bilgiler edinmesine engel olmak çok önemlidir. Okul çağındaki çocuğun kuralları öğrenmesini sağlamak gerekmektedir. Sağlıklı olmanın önemi hakkında konuşulabilir ve yine bu yöndeki olumlu davranışlarını övmek gerekmektedir. Bu dönemde kendilerine okul içinde bir arkadaş grubu oluşturmaya başlamışlardır. Bu yüzden arkadaş baskısına karşı koyma, "hayır" deme becerisi öğretilmeye başlanmalıdır.

Ergenlik dönemi


Ergenlik çocukluktan çıkış ve erişkinliğe giriş dönemi olarak adlandırılabilir. Bu dönemin de kendine has özellikleri vardır. Ergenler çocukluklarına göre çok daha çabuk sinirlenebilirler. Hemen hemen her şeye karşı gelip, isyankar bir tutum sergileyebilirler. Bir gülüp bir ağlayan, tutkuları hemen hemen her gün değişen, ayna karşısında çok uzun saatler vakit geçiren biri olurlar. Ergenlerin çözümlemesi gereken en büyük problemleri kimliklerini bulma çabasıdır. Bu kimlik arayışı onları endişeli, gergin, öfkeli yapabilmektedir. Bu dönem ailenin geri plana düşüp arkadaş gruplarının önem kazandığı bir dönemdir. Bir gruba ait olmak, arkadaşları tarafından onaylanmak ve kabul edilmek çok önemlidir. Bu dönemde akran grupları büyük önem kazanmıştır. "Grup", ne giyeceklerini, hangi müzikleri dinleyeceklerini, hangi aktiviteleri gerçekleştireceklerini belirler. Bu açıdan bakıldığında arkadaş grubu değerlerinin gencin hayatındaki önemi aileler için tehdit edici gibi gözükebilir. Sınıf içindeki gruplaşmalara ve grupların niteliklerine dikkat edin. Bu dönemde bilgilendirme yaparken, maddeler ve olumsuz etkileri hakkında korkularınıza değil, gerçeklere dayalı bilgilere dayanarak konuşun. Görünüşleri önem kazandığından maddelerin sağlığı, görünüşü, spor ve diğer aktiviteleri üzerinde nasıl etki yapacağını vurgulayın. Gençlere kendilerini ifade etmeleri için fırsatlar yaratın. Sorumluluklarını almaları için destekleyin, sınıf içinde görevler verin. Kurallarınızda tutarlı olun. "Hayır" demesini öğretmeye devam edin. Spor ve diğer sosyal faaliyetlere (sinema, tiyatro, resim, müzik vb) yönlendirin. Bu dönemde gencin yaşayabileceği çatışmaların çözümünde destek olmak önemlidir. Bunu talep etmese bile en azından her zaman dinlemeye açık olduğunuzun farkında olması olumludur.

Madde Kullanımını Önleme Eğitiminde Yararlanılabilecek Yollar


Maddelerin olumsuz etkilerinden söz edin. Bunu yaparken madde kullanımının bireyin tüm yaşamını (kişilik, sağlık, ekonomik, okul, arkadaş ve aile) etkilediğini, bağımlılıktan kurtulmanın mümkün olmadığını; ömür boyu süren ve kişinin kontrol altında tutması gereken bir şey olduğunu anlatın. Arkadaş baskılarına karşı nasıl hayır diyeceklerini öğretin. Bunu yaparken örnek durumlar vererek sonuçlar hakkında konuşabilirsiniz. Sağlıklı bir yaşamın neden önemli olduğunu ve nasıl korunabileceğini tartışın. Madde kullanmanın sorunları çözmediğini, kişinin problemlerini daha da arttırdığını anlatın. Sorunlarını çözmek için alternatif yollar geliştirmelerine yardımcı olun.

 

 
 

Tüm Hakları Saklıdır. www.yeniden.org.tr 2018                 Tasarım ve Yazılım Bayram İLYASOĞLU