|
Bulaşma Yolları
Kan
Yoluyla
Kan ve kan ürünleri, organ ve doku nakli ile, tıraş bıçağı, diş fırçası
ve enjektör paylaşımı ile, kesici ve delici aletler yolu ile bulaşır.
Cinsel Yolla
Mikrobu taşıyan erkeğin veya kadının cinsel organ salgıları
aracılığıyla, her türlü cinsel ilişki (vajinal, anal, oral) ile,
erkekten kadına, kadından erkeğe, erkekten erkeğe, kadından kadına
bulaşır.
Anneden Bebeğe
HIV'li anneden gebelik süresince, doğum ve emzirme sırasında bebeğe
bulaşır.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre küresel toplamda vakaların
%70-80'ini cinsel yolla bulaşma oluşturmaktadır. Bu oranın %70'i vajinal,
%10'u anal yolla bulaşmadır. Aşağıdaki yollardan ise HIV bulaşmaz:
-
Günlük yaşamda
ve sosyal ilişkilerle bulaşmaz.
-
Öpüşme,
dokunma, sarılma, el sıkışmayla bulaşmaz.
-
Herkese açık
tuvalet, havuz, duştan bulaşmaz.
-
Başkalarının
eşyalarını kullanmakla bulaşmaz.
-
Sinek, böcek
sokması, hayvan ısırması ile bulaşmaz.
AIDS Hastalığının Seyri
HIV
virüsün kişiye bulaşmasından 2-6 hafta süre içerisinde kişinin vücudunda
aniden ortaya çıkan ancak belirti göstermeyen bir enfeksiyon sürecine
girer. Bağışıklık sisteminin etkilenmesine bağlı olarak belirtiler
farklılık gösterebilir. Bu sürenin geçişinden sonra yaptırılacak olan
testlerde net sonuç alabilmek için 6-12 haftalık antikor (alınan virüse
karşı oluşturulan direnç) oluşturma sürecinin tamamlanmış olması
gerekmektedir.
Yapılan testlerde pozitiflik elde edilse bile kişide 8-10 yıl gibi uzun
bir sürede belirti göstererek ve/veya göstermeden süreç devam eder.
Yaygın bir şekilde lenf bezlerinde büyümeler başlar. Kalıcı yapısal
hastalık haline geçişinden önce
-
Kilo kaybı
-
Nedensiz ateş
-
Tedavi
edilemeyen/uzun süreli ishal
-
Geçmeyen
uçuklar
-
Ağızda mantar
vb. enfeksiyonlar ile kendisini gösterir.
Hastalığın seyri ilerledikçe AIDS (Kazanılmış Bağışıklık Eksikliği
Sendromu ) oluşur. Bağışıklık Sisteminin etkilenme düzeyine bağlı olarak
kişinin vücudunda var olmayan enfeksiyonlar ve kanserler ortaya
çıkabilir.
Tanı
Kişi şüpheli bir davranışta bulunduysa ve şüphe ediyorsa mevcut test
yöntemlerine başvurması gerekmektedir. ELISA olarak adlandırılan
uygulanması kolay, pratik ve oldukça güvenilir tarama testi
uygulanmaktadır. ELISA testinin pozitiflik göstermesi üzerine bir takım
ileri doğrulama testlerinin de yapılması ile sonuç netleşmektedir. Ancak
testin doğru sonuç vermesi için 6-12 hafta süre geçmesi gerekmektedir.
Bunun da sebebi alınan virüse karşı antikorun oluşturulması ve
tamamlanması gerekmektedir.
Tedavi
HIV
enfeksiyonunun henüz tam iyileşme elde edilebilecek tedavisi ve aşısı
bulunmamaktadır. Tedavinin ömür boyu sürmesi, sürekli ve düzenli olması
gerekmektedir. Tedavide kullanılan ilaçlar oldukça pahalıdır ve yan
etkileri çok fazladır.
Tedavinin amacı yaşam süresini uzatmak, yaşam kalitesini artırmak ve
oluşabilecek enfeksiyonları azaltmaktır.
UNAIDS, AIDS Salgın Güncel Verileri, Aralık 2004 ve Dünya Sağlık Örgütü,
Dünya Sağlık Raporu 2004 yılı verilerine göre;
-
Dünyada 39.4
milyon insan HIV/AIDS ile yaşamaktadır,
-
2004 yılında
4.9 milyon insan hastalığa yakalanmıştır (her gün yaklaşık 14,000
insan),
-
2004 yılında
3.1 milyon insan hayatını kaybetmiştir (her gün 8,000 ölümden
fazla),
-
HIV/AIDS ile
yaşayan insanların çoğu (%95) en çok AIDS ile ilişkili ölümlerin
olduğu az veya orta gelirli ülkelerde yaşamaktadır. ·
Dünya üzerinde 15-29 yaşları arasındaki ölümlere en çok HIV'in sebep
olduğu bulunmuştur.
|
