|
Okulda Başarılı Olamıyorum!
Bazen kişiye
uygulanan zeka ya da performans ölçüm testlerinden alınan sonuçlar
kişinin seviyesinin beklediğinin altında çıkabilir. Alınan kötü
notların, okuldaki başarısızlığımın çeşitli sebepleri olabilir.
Bunlardan bazıları aşağıda sıralanmıştır.
Sınav Kaygısı
Sınav
öncesinde öğrenilen bilginin sınav sırasında etkili bir biçimde
kullanılmasına engel olan ve başarının düşmesine yol açan yoğun kaygıya
sınav kaygısı denir. Sınavdan beklentimiz ile sınavdaki başarı
potansiyelimiz uyuşmadığında, kaygı ortaya çıkar.
Dikkat
Eksikliği
Dikkat,
duygularla düşünceyi bir şey üzerinde toplamadır. Dikkat eksikliği ise
dikkati tek noktaya odaklayamamak ve organize olamamaktır. Dikkat
eksikliği yaşamımızda aksamalara neden olur. Derslerimizde konsantre
olamayız, ufak bir gürültüde dağılırız, çabuk sıkılabiliriz, okumalarda
fazla hata yaparız, düzgün ve verimli bir çalışma sistemimiz olmaz,
sabırsızlık vardır.
Öğrenme Güçlükleri
Öğrenme
güçlükleri bilginin kazanılması ve işlenmesi güçlüğüdür. Zihinsel
öğrenme yetersizliği ve zeka geriliği değildir. Görme, işitme ve dokunma
uyarıcılarının algılanmasında ve kavranılmasında güçlüğün ortaya
çıkmasıdır.
Öğrenme
bozukluğu 3 alt gruba ayrılır:
1-Matematik bozukluğu: Kişi yaşıtlarına göre matematik
hesaplamalarda ve becerilerinde düşük performans sağlar. Kişinin
aritmetik performansta eksiklik olmasıdır.
2-Okuma
Bozukluğu: Bireyde, yaşıtlarına göre okuma becerisinde yetersizlik
vardır. Kelimeler hatalı söylenir ve çarpıtılır. Noktalama işaretlerini
algılamada sorun yaşanır. Okuma hızı düşüktür.
3-Yazılı
anlatım bozukluğu: Yazı yazmadaki düşük performansla anlaşılır. El
yazısında, kelimeleri cümlede doğru yere yerleştirmede sorun oluşur.
Motivasyon Eksikliği
Motivasyon,
insanı çalışmaya sevk etmek, çalışmak için bireyi harekete geçirmek ve
isteklendirmek anlamına gelmektedir. Diğer deyişle motivasyon bir işi
yapmak için içimizde duyduğumuz güçlü istektir. Peki bu güçlü istek
nasıl ortaya çıkar? Burada aile, arkadaş grubu, toplumsal öğretileri
örnek verebiliriz. Ama en önemli faktör kendi bilinçli seçimimizdir.
Motivasyonun
Dinamikleri:
-
Çalışma
öncesi tasarıyı, metotları ve prensipleri belirlemek.
-
İşin
planını yapmak ve programı belirlemek.
Motivasyonun
çeşitli biçimleri vardır. Bunları aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür.
1)Hedef
yönelimli: Başarmak için açık ve kesin eğitim kullanılır.
2)Sosyal
yönelimli: Genellikle sosyal kontaklar kurarak öğrenme gerçekleşir.
3)Öğrenme
yönelimli: Kişi bilgiyi kendisi için seçer. Bilginin büyük miktarı
okumakla ya da çocukluktan gelen birikimlerle oluşur. Kişi, yetiştirilme
tarzına göre hayatının değişik dönemleri için kararlar alır ya da meslek
seçer.
Unutkanlık
Yaşadığımız
ve duyduğumuz şeyleri hafızamıza kaydettikten sonra onları tekrar
hatırlayamama haline unutkanlık denir.
Unutkanlık kişinin günlük işlevlerini bozduğu zaman hastalık sayılır.
Kişi;
-
Biraz
önceki konuşmayı unutuyor.
-
Söyleyeceği kelimeleri sık sık unutuyor.
-
Kısa
süre önce görüştüğü kimseleri hatırlayamıyor.
-
Bankadan
parasını çektiği halde hatırlamıyor.
-
Makbuzları ödemediği halde ödediğini söylüyor.
-
Önem
verdiği randevularını unutuyor.
-
Günü,
ayı, mevsimi, yılı hatırlamıyor.
-
Alışveriş-parasını tam verme, parasının üstünü tam alma dahil
işlevleri yapamıyor.
-
Daha
evvel rahatlıkla bulduğu adresleri bulamıyor veya kayboluyor.
-
Sık
gördüğü akrabalarının ismini ve yüzünü unutuyor.
Kendi başına karar veremiyor.
-
Sorun
çözemiyor (örneğin bir musluğun bozulması sonucu evi su bastığında
su ana vanasından suyun kesilmesi gibi bir çare).
-
Yukarıdakiler geçerliyse unutkanlık hastalık ölçüsüne gelmiş
demektir. Kuşkusuz yukarıdaki belirtilerin hepsinin bir arada
bulunması şart değildir.
Ne
yapabilirim?
Eğer sınav kaygınız olduğunu düşünüyorsanız;
-
Uykuyu
düzenleyerek,
-
Yeterli
ve dengeli beslenerek,
-
Sosyal
ve fiziksel aktivitelere zaman ayırarak; örneğin spor yapmak,
tiyatro çalışmasına katılmak,
-
Zamanı
iyi kullanarak,
-
Sınav
konularını ve tekniğini iyi öğrenerek,
-
Gevşeme
egzersizleri yaparak: örneğin nefes çalışması yapılabilir. Alın
kaslarından başlayıp ayak kaslarına kadar gevşeme çalışması
yapılabilir. Diyafram çalışması yapılabilir. Yani burundan nefes
alıp ağızdan verilir. Diyafram kasları midenin üstünde göğüs
kafesinin altındadır. Eğer burundan nefes alırken mide balon gibi
şişiyorsa doğru yapıyorsunuz demektir. Kaygı derecenizi yüksek
hissettiğinizde gevşeme ve nefes çalışması yapılabilir.
-
Bunların
yanında düşünce boyutunda bazı çalışmalar da yapabiliriz. Sınavda
başarılı olmak bizim kontrolümüzdedir. Gerçekçi olmayan düşünceleri
yapmayıp, olumsuz özeleştiri geliştirmemeliyiz. "Nasıl olsa
başaramayacağım" ifadesi buna güzel bir örnektir. Gerçekçi olmayan
beklentiler de sınav kaygısını arttırabilir. Bunun yerine olumlu
düşünceler üretebiliriz. Başarabileceğimize inanırız. Yani bakış
açımızı olumlu yöne çeviririz. Bunu potansiyelimize göre yapmak
gerçekçi olur. Aksi halde kaygımız artar. Bunları yaparken aile
üyelerinden, psikologlardan yardım alabiliriz.
-
Kaygının
yarattığı gerginliği yok etmek için alkol veya benzeri maddeler
kullanmayı seçen kişi bir süre sonra alkol ve madde kullanmadan
kendini sakinleştiremeyebilir ve bu maddelere bağımlı hale
gelebilir.
Başarılı
olabilmek için birazcık kaygı bizi dürtükler, hareketlendirir. Bu,
pozitif etkisi olan bir kaygıdır. Ama bu kaygı bizi esir almamalıdır,
bizi yönetmemelidir. Biz onu kontrol etmeliyiz. Kaygıyı kökünden söküp
atmayıp, kaygıyı belli bir düzeyde tutarak onu çalışmak için motive
edici bir unsur hâline getirebiliriz.
Eğer dikkat eksikliğinizin olduğunu düşünüyorsanız;
-
Dikkat
eksikliğini ortadan kaldırmak için hekim ve aile desteği gerekir.
Konu hakkında bilgimiz olmalıdır. İlaç tedavisi gerekebilir.
-
Dikkat
eksikliği nedeniyle hemen dağılıp işimizi yapamayabiliriz. Bu
durumlarda işimizi küçük parçalara ayırabiliriz. Kendimize zaman ve
iş çizelgesi yaparız. Böylece kendimize mini hedefler koyarız.
Otokontrol sağlayıp işimizi bitirmeye çalışırız. Küçük hedefleri
bitirerek hedeflerimizi genişletiriz. Böylece dikkatimizi uzun süre
tutmayı sağlarız.
-
Dikkat
eksikliği nedeniyle unutkan olup, olayları ve işlerimizi
yapılandıramayız. Bunun için de görevlerimizi ayrı ayrı yazabiliriz.
İşimizi unutsak bile yazıya bakarak görevimizi zamanında ve eksiksiz
yaparız. Örneğin görüşmelerimizi, işlerimizi kaydedeceğimiz bir
ajandamız olabilir. Çalışırken yazarak çalışabiliriz. Okurken kısa
kısa notlar alabiliriz. 100 sayfalık kitabı okuyacaksak eğer günde
10 sayfa hedef koyarız kendimize. Böylece kitabı bitirmiş oluruz.
-
Zaman ve
görev planlamasını yapmak için bir grup çalışmasında da yer
alabiliriz. (Örneğin spor, proje çalışması.) Böylece grup içerisinde
planlı olmayı öğreniriz.
-
Dikkat
dağılıp hiçbir şey yapmamaktansa plan yapıp az ve sürekli çalışmak
iyidir.
Eğer öğrenme güçlülüğünüzün olduğunu düşünüyorsanız;
Öğrenmede
sorun yaşıyorsak uzmandan destek alınmalıdır. Bu her şeyin sonu demek
değildir. Hayatımıza pratik çalışmaları sokarak bununla baş edebiliriz.
Belki fazla zaman harcarız iş için ama sonunda o işi yaparız. Bu aynı
zamanda farklılıktır. Öğrenmede, algılamada ve işlem yapmada diğer
bireylerden farklılık vardır. Özel eğitim programlarıyla eğitim
hayatımız devam eder. Öğrenme bozukluğunda, geç kalmadan farkına varıp
gereken destek alınmalıdır.
Eğer motivasyonla ilgili sorununuz olduğunu düşünüyorsanız;
-
Geleceğinize dair kısa bir yazı yazın. Ne yapmak istiyorsunuz
gelecekte?
-
Gözlerinizi kapatın. Gelecekte kendinizi nasıl gördüğünüzü hayal
edin.
-
Geçmişinizi göz önüne getirin. Geçmişinizi değerlendirin ve
hedefinize ne kadar yaklaştığınızı hesaplayın.
-
Hedefinizle ilgili çalışmalar yapın. Mesela ressam olmak
istiyorsanız bunun eğitimini alabilirsiniz. Kurslara gidebilirsiniz.
Kitaplar okuyabilirsiniz. Sergileri gezebilirsiniz.
-
Hayatınızı planlayınız, organize ediniz. Fiziksel dağınıklık,
zihinsel dağınıklığa neden olur.
-
Hayallerinizle ilgili sembolünüz olsun. Örneğin bilgisayar mühendisi
olmak istiyorsanız bilgisayar resmi odanızda asılı olabilir.
-
Gönüllü
çalışmalarda bulununuz. Diğer insanları mutlu etmek tatmin edici bir
davranıştır. Örneğin anaokulundaki çocuklarla müzik, resim ya da
tiyatro çalışması yapabilirsiniz.
-
Müzik
dinleyiniz.
-
Sağlıklı
besleniniz.
-
Meraklı
olunuz. Öğrenmeye açık olunuz.
-
Çalışmalarınızı hedeflerle yapınız. Örneğin Matematik’te X konusunda
200 soru çözmeniz gerekiyor. Günde 20 soru hedefini koyabilirsiniz.
Sonuçta 10 gün sonra 200 soruyu bitirmiş olursunuz.
-
Hedefinizi kağıda yazabilirsiniz. Böylece onu somutlaştırmış
olursunuz.
-
Hedefinize ulaşmayı ertelemeyin. Bunun için hedefin bitiş zamanını
belirleyebilirsiniz.
-
Ulaşılabilir hedefler koyunuz.
-
Çalışmanızı değerlendiriniz. Onu rapor ediniz. Böylece kendi
çalışmanızı somut olarak görmüş olursunuz.
-
Kendiniz
ödüllendirin. Örneğin ödevleri bitirdikten sonra hafta sonu
arkadaşınızla konsere gidebilirsiniz.
-
Sahip
olduklarınızın değerini biliniz.
Eğer unutkan olduğunuzu düşünüyorsanız;
-
Unutkanlığı önlemek için bazı pratik çalışmalar yapabilirsiniz.
Örneğin yeni bir şeyi hafızamıza alırken dikkatimizi ve
konsantrasyonumuzu üst seviyede tutarız.
-
Ayrıca
çağrışım tekniğini kullanabiliriz. Mesela bir telefon numarasını
öğreniyoruz. O numaranın içinde bizim doğum tarihimizin numaraları
varsa, önemli bir tarih olayının oluş zamanının numaraları varsa
öğrendiğimiz bilgiyi daha sonra hafızamızdan çağrışım tekniğiyle
kolaylıkla çağırırız. Örnek: 544-14-53 numarası var. Son 4 rakamı
İstanbul’un fethinden çağrıştırıp hatırlayabiliriz.
-
Gereksiz
yere her şeyi öğrenmeyiz.
-
Öğrendiğimiz şeyin beden duyularımıza hitap etmesini sağlarız.
Örneğin, sindirim olayı. Bunu resimlerle, filmlerle öğrenmemiz daha
kalıcı olur. Burada bilgiyi görselleştirmiş de oluruz.
-
Düzenli
bedensel egzersiz, yeterli uyku, dengeli ve yeterli beslenme,
stresten, kaygıdan ve üzüntüden uzak kalmak da diğer faktörlerdir.
-
Beyin
egzersizleri yapmak, hobiler edinmek, yeni konularla meşgul olmak,
bulmaca çözmek, video oyunları, satranç, bazı iskambil oyunları,
kitap okuma ve okunan kitap hakkında yorum ve özet yapmak, olumsuz
etkilendiği konuşma ortamı ve yayınlardan olabildiğince uzak kalmak,
sosyal ilişkileri artırmak da unutkanlığı önlemede de yer alırlar.
Unutmayın!
“
Yapacağınız şeyleri not almanız hatırlamanızı kolaylaştırır.”
|
