|
Kilolarımla İlgili Sorunlarım Var!
Medyanın tüm
kollarının gündeminde sık sık sağlıklı beslenme ve zayıflama ile ilgili
konularla karşılaşmaktayız. Ancak bir yandan da fast-food reklamlarını
izlemekte ve bu reklamlarda yer alan çekici ve çok zayıf modelleri
görmekteyiz. Bu durum, aslında farkında olmadan bize birbiriyle çelişen
mesajlar vermektedir. Çünkü bireyler, fast-food yiyerek, idealmiş gibi
gösterilen vücut ölçülerine sahip olamazlar ve gerçekten neyin ideal
olduğu, ne yemeleri ya da ne kadar yemeleri konusunda zihinleri karışır.
Sürekli olarak yemek ve beden ölçüleri gibi konuları düşünen, bu konuda
çok fazla kaygılanan ve çabalayan bireylerde, yeme bozukluğu geliştirme
olasılığı çok yüksektir. Eğer bu konudaki kaygı ve korkuları günlük
hayatlarını etkileyecek düzeye gelirse, kişinin yeme bozukluğu vardır
diyebiliriz.
Yeme
bozuklukları temelde ikiye ayrılır.
1)
Anoreksiya Nervosa: Günümüzde daha çok ‘‘manken hastalığı’’ diye
bilinen bu tipte, yemek yemenin aşırı olarak sınırlanması (çok çok az
yeme, yenilen en ufak şeyin kusulması), gözle görünür derecede fazla
kilo kaybı, kızlarda adet döneminin azalması ya da kaybolması, kilo
almaktan duyulabilecek aşırı kaygı ve korku gibi belirtiler görülür.
2)
Bulimia Nervosa: Bu tip yeme bozukluğunda ise, anoreksiya’nın
aksine, aşırı yeme nöbetleri görülür. Yemek ihtiyacı kişinin açlığından
bağımsızdır ve kişi yemek yemeyi durduramaz. Yeme isteği daha çok fazla
kalorili yiyeceklere karşıdır. Ancak aynı zamanda, kişi kilo almaktan
çok korkar ve yediklerini, kusarak, ya da ishal yapıcı...vb ilaçlar
kullanarak çıkarmaya çalışır.
Yeme Bozukluklarının Sebepleri:
Bu
rahatsızlığın sebeplerinden bahsederken, farklı biyolojik ve psiko-sosyal
faktörlerin etkileşiminden bahsedebiliriz. Bunları özetlersek;
-
Toplum
ve medyadan aldığımız ideal beden imajı: Erkeklere kaslı ve güçlü
bir beden ideal gösterilirken, kadınlara dayatılan zayıf ve çekici
bir bedendir. Bu imajlara devamlı maruz kalma, kişiyi kendi ideal
ölçülerinin de bu doğrultuda olduğuna inandırmaktadır.
-
Şişman
insanların tembel, çirkin, başarısız ve sağlıksız olduklarına dair
önyargılar.
-
Kişilerin sahip olma istedikleri özerklik, bağımsızlık ve kontrol
ihtiyacı: Zaman zaman kişiler hayatlarındaki olaylar üzerinde
kontrolleri olmadığını hissettiklerinde, kaygı ve dikkatlerini
onları rahatsız eden konulardan yemeğe yönlendirirler.
-
Özgüven
eksikliği, çekici ve güzel olmanın kişileri daha mutlu ve başarılı
kılacağı inancı.
-
Mükemmeliyetçilik, beklentilerin çok yüksek olması.
-
Ailenin
tutumu: Özellikle çok kontrolcü ailelerde, ebeveynlerin çocukla
ilgili her şeyi kontrol etmeleri; çocukların kendilerini güçsüz,
beceriksiz ve kontrolsüz hissetmesine neden olabilmektedir. Böyle
durumlarda, kişi en kolay yollardan biri olan yeme düzenini kontrol
etmeyi seçerek kendini iyi hissetmeye çalışır.
-
Travma,
stres ya da yaşamı olumsuz etkileyebilecek değişiklikler yeme
düzeninde bozulmalara neden olur.
Kendinizi Test Edin!
1) Devamlı
olarak, zayıflamak ya da zayıf kalmak için, yediklerinizin miktarını
kısıtlamak zorunda hissediyor musunuz?
Hiç
Nadiren Kısmen
Sık Sık
0 1 2
3 4
5 6
2)
Zayıflamak istediğiniz dönemlerde ya da diyet yaptığınızda, 8 saatten
fazla hiç bir şey yemediğiniz oluyor mu?
Hiç
Nadiren Kısmen
Sık Sık
0 1 2
3 4
5 6
3) Şu ana
kadar hiç, herhangi birinin normal olamayacak kadar fazla olarak
nitelendirebileceği ölçüde yemeği, kendinizi kontrol edemeyip tek
seferde yediğiniz oldu mu?
Hiç
Nadiren Kısmen
Sık Sık
0 1 2
3 4
5 6
4) Kilo
almaktan ya da kilolu görünmekten devamlı olarak korkuyor musunuz?
Hiç
Nadiren Kısmen
Sık Sık
0 1 2
3 4
5 6
5) Yemek
yediğiniz zaman, kilo almamak için herhangi bir ilaç aldığınız ya da çok
yoğun ve ağır egzersiz yaptığınız oluyor mu?
Hiç
Nadiren Kısmen
Sık Sık
0 1 2
3 4
5 6
6) Nasıl
göründüğünüzün ya da kilonuzun, sizin nasıl bir insan olduğunuzu
etkilediğini düşünüyor musunuz?
Hiç
Nadiren Kısmen
Sık Sık
0 1 2
3 4
5 6
Ne
Yapabilirim?
Eğer bu
ölçekteki toplam puanınız 15’i geçiyorsa, endişelerinizi gidermek için
aileniz, öğretmeniniz ya da bir uzmandan yardım isteyebilirsiniz. Ancak
eğer puanlarınız 24’ü geçiyorsa bir profesyonelden yardım almalısınız.
Bunun dışında kendiniz için yapabileceğiniz bazı şeyler şunlardır:
-
Duygu ve
düşüncelerinizi yazdığınız bir günlük tutun.
-
Kendinizi önemseyin. Kendi ihtiyaçlarınızın gerçekten ne olduğunu
görmek için kendinize zaman ayırın.
-
Kendinizi olduğunuz gibi kabul edin ve sevin. Sevdiğiniz ve
güvendiğiniz insanlardan sizinle ilgili objektif bilgi almak işinizi
kolaylaştırabilir.
-
Sosyal
ilişkilerinizi gözden geçirin. Eğer ilişkilerinizde kendinizi
yeterli görmüyorsanız veya daha çok fedakarlık yapan taraf iseniz,
zayıf yönlerinizi güçlendirecek yollar geliştirin. Asla kendinizi
izole etmeyin.
-
Sevdiğiniz aktivitelerle daha çok uğraşmayı deneyin. Bu, ilginizi
yemek ile ilgili konulardan uzaklaştırmanıza yardım edecek bir yol
olabilir.
Unutmayın!
“Farkındalık ve değişim, size daha huzurlu ve sağlıklı bir yaşam
getirecektir.”
|