Çok
Mutsuzum!
Ergenlik
dönemi, gelişimsel olarak tam bir
geçiş dönemidir. Gençlerde görülen
bu değişimler onların sosyal
etkileşimlerini ve kendilerini
algılamasını etkiler. Ergenlik,
kişisel kimliğin kurulmasıyla,
toplumun bir üyesi olarak kendi
rolünü belirginleştirme arasındaki
dengeyi kurma mücadelesidir.
Depresyon ise
çok çeşitli durumlara ve stres
yaratan faktörlere karşı verilen bir
tepkidir. Depresyon; ümitsizlik,
karamsarlık, yetersizlik, kendine
güvensizlik, çaresizlik, değersizlik
duygusu, önemsiz nedenlerden ötürü
suçluluk duyma veya kendini suçlama,
sosyal yaşamdan çekilme, iştahsızlık
veya aşırı yeme, uykusuzluk veya
aşırı uyku, dikkati yoğunlaştırmada
güçlük, unutkanlık, kararsızlık,
neşesizlik, halsizlik, baş ağrısı
gibi fiziksel şikayetler, normalde
hoşlanılan etkinliklere karşı
ilgisizlik, hayattan zevk alamama,
aşırı durumlarda ölüm ve intihar
düşünceleri ile tanımlanan ve
belirlenebilir bir olaya bağlı
olarak ortaya çıkabilen ruhsal
çökkünlük halidir.
Gençlerde
depresif duygu durumu yaygın olarak
görülebilmektedir, çünkü bu normal
olgunlaşma/büyüme sürecinin, bu
sürece eşlik eden stres
faktörlerinin, seks hormonlarının ve
bağımsızlığını elde etmek için
anne-babayla çatışmanın bir parçası
olabilmektedir. Depresif duygu
durumu, bir arkadaşın ya da
akrabanın ölümü, sevgiliden ayrılmak
ya da okulda başarısız olmak gibi
rahatsızlık verici olaylara ve
durumlara karşı bir tepki de
olabilir.
Neler
Yaşıyorum?
Gençlerde
depresyon tanısı koymak zordur çünkü
zaten sürekli duygu-durum
değişiklikleri yaşanabilmektedir.
Depresif duygu durumunun sürekli
olması, okul başarısının düşmesi,
aileyle ve arkadaşlarla ilişkilerde
sorunlar yaşanması, madde
bağımlılığı ve diğer olumsuz
davranışlar depresyonu işaret ediyor
olabilir. Yukarıda bahsedilen
durumlar da depresif duygu durumu
yaşayan gençlerde yaşanması olası
durumlardır.
Ne
Yapabilirim?
Ergenlik
döneminde bireyi depresyona sokan
sorunlar değil sorunların
çözülememesidir. Sorun çözme
becerisini geliştirmiş bir genç
karşılaşacağı zorlukların üstesinden
daha kolay gelecektir. Bunun
sonucunda depresyon veya başka bir
ruhsal rahatsızlık yaşama olasılığı
azalacaktır. Problemin farkında
olmak ilk aşamadır. Problemin var
olduğunu işaret eden bazı ipuçları
vardır. Bunlar:
-
Bedeninden
gelen sinyaller (sindirim
güçlüğü, midede yanma, hızlı
kalp atışı, madde alma için
aşırı istek)
-
Düşüncelerinden ve duygularından
gelen ipuçları (kaygı,
çökkünlük, yalnızlık, korku vb)
-
Davranışlarından gelen ipuçları
(evindeki, yurttaki, arkadaş
ilişkindeki kendi standardınızı
karşılayamamak)
-
Diğer
insanlara verdiğin tepki
şeklinden fark edebileceğin
ipuçları (öfke, ilgi kaybı, içe
kapanma vb.)
-
Diğerlerinin sana verdiği
ipuçları (sizden kaçınıyor, sizi
eleştiriyor gibi gözükürler)
Bir sorunla
karşılaştığımız zaman ilk başta
problemin tanımı yapmak gerekir.
Hayatınızda ters ya da yanlış giden
bir şeyler varsa “Problem nedir?”
diye sorarak bu problemin tanımını
yapabilirsiniz. Bir sorunla
karşılaştığınız zaman problemi en
iyi şekilde çözebilmek için değişik
açılardan da bakmak gerekir. Bazen
akla gelen ilk çözümler her zaman
iyi çözüm olmayabilir. Bu durumda
“Başka ne yapabilirim?” diye sorarak
farklı çözüm yolları bulmak gerekir.
Bunun için:
-
“Eğer...
olursa ne olur?” diye sormak.
-
Seçtiğimiz
çözümlerin hem olumlu ve olumsuz
yanlarını hem de uzun ve kısa
süreli sonuçları düşünmek.
-
İçlerinde
en çok olumlu sonuçları olan
çözümü uygulamamız sorunu
çözmemizde daha başarılı
olmamamızı sağlayacaktır.
Seçtiğiniz
çözümün etkinliğini değerlendirin.
Bunun için de kendimize sormamız
gereken sorulara örnekler şunlardır:
-
“Yöntemim
nasıl çalıştı?”
-
“Karşı
karşıya kaldığım zorluklar
nelerdi?”
-
“Beklediğim
sonuçları elde edebildim mi?”
-
“Bu
yaklaşımımı daha etkin hale
getirebilecek bir şeyler
yapabilir miyim?”
Bunları
yaptıktan sonra problem hala
çözülmediyse ikinci olarak seçtiğin
çözümü uygulamanız gerekebilir.
Sonuç olarak
en önemlisi, kendi kendinize
“mutsuzluk” hissiyle baş edemediğini
düşündüğünüz noktaya geldiyseniz bir
uzmana başvurarak psikolojik destek
almanız yardımcı olacaktır.
Unutmayın!
“Sorunların çözülmemesi,
birikmesine ve sıkıntılarınızın
artmasına yol açar.”