Kimyasal
Özellikleri ve Elde Ediliş Biçimleri
Rohypnol, flunitrazepam’nin ticari ismi olup, bu marka adı altında
satılan ve genellikle “roofies” olarak bilinen benzodiazepin grubu
ilaçlara aittir. Benzodiazepinler, bağımlılık yapabilen ve bu
nedenle yeşil reçeteyle satılan ilaçlar olup rohypnol’un yanısıra
xanax, rivatril, ativan ve nervium gibi ilaçlar da bu sınıfta yer
almaktadır. Benzodiazepimlerin çoğu sedatif-hipnotikler olarak
sınıflandırılabilse bile genellikle kendi kimyasal sınıflarına göre
gruplandırılırlar.
Sedatifler (yatıştırıcılar), heyecan giderici ve
sakinlik verici özellik taşırlar. Vücutta bir gevşeme oluşturur,
dinlenmeyi sağlar, uykuya sebep olabilirler. Hipnotikler
(uyuşturucular) ise uykusuzluğu giderip uykuyu sağlamak amacıyla
kullanılır.
Rohypnol Türkiye’de satışı yasak olan bir ilaçtır ve
Amerika’da da medikal amaçlar için kullanımı hiçbir zaman
onaylanmamıştır. Ama 50’nin üzerindeki ülkede legal olarak
kullanılmaktadır. Özellikle Meksika, Kolombiya, ve Avrupa’da
uykusuzluğun tedavisi ve pre-anestetik olarak geniş çaplarda
kullanılmaktadır. Örneğin İngiltere’de uyku bozuklukları, anksiyete
ve gerginlik için en yaygın olarak kullanılan ilaçtır.
Sokak İsimleri
“Roş”, kırmızı bomba, kaburga kemiği (rib), rope (ip), Roş2, Meksika
valiumu vb.
Görünüşü ve
Kullanış Biçimleri
Tablet halinde, renksiz, kokusuz ve tatsız olurlar. Rohypnol, hap
şeklinde 1-2 miligram dozda olur. Genellikle ağız yoluyla alınan roş,
ezilip eroin ile karıştırılarak damardan alınabilir. Sıvı içinde
çözümlenebilir.
Tabletlerin ezilip tozunun burundan çekilmesi
yoluyla da kullanılabilinir. Tipik olarak bira ve diğer maddelerle
(eroin, marihuana, kokain) beraber kullanılır. Sarhoşluk hissini
kuvvetlendirmek için birayla alınması gençler tarafından sıkça
uygulanan bir yöntem olmaya başlamıştır.
Sakinleştirdikleri için ya
da yukarıda da bahsedildiği gibi ecstasy, kokain, eroin
kullanıcıları tarafından, kullandıkları maddenin etkisini
değiştirmek veya onları bulamadığı zaman yerlerine kullanmak
suretiyle alınırlar. Özellikle eroin bağımlıları daha az eroinle
aynı etkiyi sağlayabilmek için rohypnol (Roş) kullanırlar.
Fiziksel ve
Psikolojik Etkileri
Merkezi sinir sistemi depresanı (yavaşlatıcısı) olan Rohypnol,
alındıktan 15-20 dk. sonra etkisini gösterir ve yaklaşık 6 saat
kadar etkisi sürer. Arta kalan bazı etkileri 12 saat içinde
sonlanır. Vücut çabuk tolerans geliştirir ve rohypnol sadece 2 hafta
geçtikten sonra uyku için, 4 ay sonra ise anksiyeteyi yatıştırmak
için yararsız hale gelir.
Bağımlılık halinin 10 hafta ve daha uzun
süre devamlı ve yüksek dozlarda kullanım sonucu oluştuğu ve
bağımlılık derecesinin kullanım süresi ile arttığı tespit
edilmiştir. Alkol ile karıştırıldığında ör., 5 tabletle beraber kişi
kendinden geçebilir, bilincini kaybeder; bazen kişiyi irrasyonel ve
agresif bir duygu durumuna da sokabilir. Bu nedenle karıştırılması,
yaralanma veya ölümle sonuçlanabilmektedir.
Alındıktan sonra
sedasyonu (rahatlamayı), kasların gevşemesini, anksiyetenin ve
kasılmaların azalmasını sağlar. Ancak uyuşukluk, baş dönmesi,
sersemlik, hareketlerde kontrol kaybı, koordinasyon yokluğu,
geveleyerek konuşma, konfüzyon ve mide bozuklukları gibi ters yan
etkiler de görülebilir.
En önemli etkilerinden biri kısmi hafıza
kaybına yol açmasıdır. Bireyler maddenin etkisi altında iken
yaşadıkları belli olayları hatırlayamamaktadır. Bu tehlikeli bir
etkidir, çünkü bu durumdan yararlanılmakta ve cinsel taciz, tecavüz
olayları meydana gelebilmektedir. Tacize uğrayan kişi saldırıyı,
saldırıyı gerçekleştireni, meydan geldiği yeri, tam olarak
hatırlayamaz. Bu nedenle rohypnol “date rape” olarak da
adlandırılmaktadır.
Yoksunluk
Belirtileri
Yoksunluk belirtileri alkolün yoksunluğuyla hemen hemen aynıdır.
Deliryuma az rastlanır. Son kullanımdan 3-5 gün sonra yoksunluk
belirtileri en yüksek noktasına ulaşır ve aşırı anksiyete, kas ve
baş ağrıları, halüsinasyonlar ve nöbetler içerir.
Görme ve
mide-barsak sisteminde bozulma, gerginlik, sinirlilik, titreme, bulantı, idrarın tutulması, uykusuzluk, taşikardi, kan basıncında
yükselme vardır; epileptik nöbet olabilir. Sözü ağzında
gevelercesine konuşma, sendeleyerek yürüme, ve koordinasyon
bozukluğu görülür. Ani nöbetler 1 yada daha sonraki haftalar içinde
meydana gelebilir. Aniden kullanımı durduranlar ağır anksiyete ve
panik ve/veya nöbet bile yaşayabilirler.
Entoksikasyon
ve sonuçları
Yüksek dozda alındığında fazla uyuma, nistagmus, dizartri, ataksi,
solunum yavaşlaması, koma ve ölüm meydana gelebilir. Kognitif ve
psikomotor fonksiyonları etkiler (reaksiyon zamanı ve araba sürme
becerileri vb).
Eğer bu ilaçların kullanımı sırasında kullanıcı
alkol de alırsa bu kişilerde dikkat, hafıza ve psikomotor
koordinasyon bozuklukları ortaya çıkar ve günlük hayatlarındaki bazı
faaliyetleri zarara uğrar, depresyon görülebilir. Tüm sedatif-hipnotiklerin
kesilmesinde diazepam kullanılır.
|
|