|
Kimyasal
Özellikleri ve Elde Ediliş Biçimleri
Tütün ürünlerinden sigara, puro vb. biri olan ve 4000’den fazla
kimyasal madde içeren nikotin, beyinde faaliyeti olan temel bir
tütün öğesidir. Koklanarak burundan çekilen ya da çiğnenen dumansız
tütünler de nikotin kadar yüksek düzeyde toksit-zehir içerir. Doğal
bir şekilde oluşan renksiz sıvı olan nikotin, yakıldığı zaman
kahverengiye dönüşür, ve havayla karıştığında da tütün kokusu
kazanır.
1800’lerin başlarında tanımlanan ve yoğun bir şekilde
üzerinde çalışılan nikotinin, beyin ve vücut üzerinde, bir kısmı da
tespit edilemeyen kompleks bir takım etkileri vardır. Marketlerde
satılan sigaraların 10 mg. veya daha fazlası nikotin içermektedir.
Sigara içe çekerek içildiğinde, bir kullanıcı her bir sigarada
ortalama 1 ila 2 mg kadar nikotin almış oluyor demektir. Nikotin
deri, ağzın içini kaplayan mucosal ve burun veya içe çekilmesiyle
ciğerler tarafından absorbe edilir. Nasıl alındığına bağlı olarak
nikotin kan dolaşımında ve beyinde hızlı bir şekilde en yüksek
noktasına ulaşabilir. Örneğin sigara içmede, içe çekmenin 10 saniye
içinde beyne varması, nikotinin bedende baştan sona kadar hızla
dağılmasıyla sonuçlanır. ,
Her yıl 35 milyon insan bırakmaya teşebbüs
ediyor ancak çoğu bırakma çabasından birkaç gün sonra yeniden
kullanmaya başlıyor. Günde yaklaşık yarım paket içen bir insan her
gün beynine 300 nikotin vuruşu gönderiyor demektir.
Etkileri
Sigaranın etkileri, ne kadar içildiğine, ne kadar süredir
kullanıldığına, ne kadar güçlü ve ne tür tütün kullandığına, ne
kadar derin içine çektiğine, sağlığının nasıl olduğuna ve kişinin
ailesinde belli hastalıkların olup olmadığına bağlı olarak
değişmektedir. İçer içmez ortaya çıkabilecek etkileri kalp atışının
hızlanması, kan basıncının artması, midenin asit üretmesi,
böbreklerin az idrar üretmesi, beynin ve sinir sisteminin hızlı
çalışması sonra yavaşlaması, iştahsızlık, koku ve tat alma
duyularının zayıflaması, akciğerlerdeki küçük saç benzeri liflerin
ve havayollarının uygun çalışmaması, el ve ayak parmaklarına kan
akışının zayıflamasıdır. Ayrıca; midenin bozulması, gözlerin
sulanması, baş dönmeleri da yaşanabilir.
Uzun süreli
etkileri
Eğer bir kişi uzun bir süreden beri içiyorsa; sık sık nefessiz
kalmak ve öksürmek, dişlerin ve parmakların lekelenmesi, daha
kırışık ve kuru bir ciltle daha yaşlı gözükmesi, sigara içmeyen
birine göre daha zor hamile kalmak. Uzun süre içmekten dolayı ortaya
çıkan hastalıklar ise şöyle sıralanabilir: Özellikle ciğerlerdeki ve
kalpteki kan damarlarının daralması ve kalınlaşması, solunumla
ilgili enfeksiyonlar; üşütme, kronik bronşit veya zatürree, astımın
artması, mide ülseri, akciğere kan akışının azalmasından dolayı
damar hastalıkları, kalp krizi ve kalp ile ilgili hastalıklar,
akciğer, böbrek, pankreas, gırtlak, mesane,rahim, mide kanseri.
Hamilelik döneminde sigara içilmesi sonucunda alınan karbon monoksit
ve yüksek düzeyde nikotin, fetusun oksijen almasını engeller.
Nikotin plesantaya geçer ve nikotin konsantrasyonu annedeki
seviyeden % 15 daha fazla seviyededir. Nikotin, fetusun kanında,
amniyotik sıvıda ve anne sütünde yoğunlaşır. Bu faktörlerin bir
araya gelmesi, hamilelikte sigara içen annelerin çocuklarında yaygın
olarak görülen düşük doğum kilosu ve gelişim gecikmelerini
açıklamaktadır.
“Pasif içici”, sigara kullanmayan biri sigara içen
birinin sigara dumanını soluduğunda olur. İçmeseler bile pasif
içiciler de akciğer kanseri olabilmektedirler. Pasif içici olmanın
etkileri; sigara içilen ortamda ne kadar zaman geçirdiğine, odada ne
kadar temiz hava olduğuna (havalandırma), ne kadar sigara içildiğine
bağlıdır.
Entoksikasyon
Yüksek miktarlarda nikotin alınması (örneğin bazı böcek öldürücü
spreylerde bulunabilir) aşırı miktarda toksit etkisine sahiptir ve
kişide kusmaya, titremeye, kıvranmaya, sarsılmaya yol açabilir.
Yoksunluk
belirtileri
Nikotin alımının durdurulması bir veya daha fazla sürede
sonlanabilecek bir yoksunluk sendromuna yol açar. İrrite olma,
zihinsel ve dikkatle ilgili süreçlerde rahatsızlıklar, uyku
bozuklukları, iştah artması ve tekrar kullanmak için aşırı istek
duyma olarak sıralanabilir. Aşırı derecede tütün için istek duyma, 6
ay veya daha fazla sürebilir.
|
|