Genel Özellikler:
Dünya üzerinde çeşitli maddelerin kullanımı yüzyıllar önce dini
törenlerde başlamıştır. Bu maddeler arasında mantarların da önemli
bir yeri vardır. Orta Amerika’da Psilocybe türleri, Avrupa ve
Asya’nın kuzeyinde ise Amanita muscaria mantarı yüzyıllar boyunca
insanları hayal alemine sokmuştur. . Bu mantarların kimyasal yapısı
ve farmakolojisi, 20. yüzyılda yapılan bilimsel araştırmalarla
aydınlığa kavuşmuştur. Meksika’nın “kutsal mantarları” hakkındaki
bilgilerin kaynağı, 1512 yılında İspanyolların Orta Amerika’ya ayak
basması ve Aztek İmparatorluğu’nu fethetmesi ile başlıyor.
16. yüzyıl İspanyol yazarları, Aztekler’in “tanrının eti” diye
adlandırdıkları bazı mantarları dini törenlerinde kullandıklarını
yazarlar. İspanyol yazarların yazılarında, bu mantarların birkaç
cinsinin bulunduğunu, tadının acı olduğunu ve renkli hayaller
görülmesine yol açtığından bahsederler. R. Heim, 1953’te Stropharia
cubensis ve Psilocybe mexicana mantarlarını yetiştirmeyi başardı.
Yetiştirdiği örnekleri yiyerek etkilerini gözlemleyen R. Heim, bu
örnekleri LSD’yi bulan Albert Hofmann’a gönderdi. Hofmann ve ekibi
1957 yılında Psilocybe mexicana’nın aktif maddelerini elde ederek
bunları psilosibin ve psilosin olarak adlandırdılar. İlk
farmakolojik deneyleri kendileri üzerinde gerçekleştirdiler.
Görünüş
ve Kullanım:
Mantarlar kurutularak ya da çiğ olarak tüketilmektedir.
Büyülü/sihirli mantar (magic mushroom), hem çiğ olarak besinlerle
karşılaştırılarak yenebilir hem de sıvılaştırılarak yutulabilir.
Büyülü mantarın birkaç değişik tipi vardır. Özgürlük mantarı adı
verilen tipi İngiltere’de en fazla bulunanıdır ve psilosibin isimli
aktif maddeyi içerir.
Etkileri:
Psilosibin doğada bulunan ilk fosforlu indol bileşiğidir. Kimyasal
yapısı beyin tarafından salgılanan serotonin maddesine çok benzer.
Psilosibin vücutta psilosine dönüşür ve merkezi sinir sistemi
üzerine etki eder. Halüsinojen etki yapan psilosibinin dozu kişiye
göre 5-50 mg arasında değişir. Bugüne kadar kullanıldığı kaydedilen
en yüksek doz 120 mg’dır. Kurutulmuş Psilocybe mexicana mantarı %
0,2-0,4 psilosibin içerir. Halüsinojen etkiyi elde etmek için 2-4 g
kuru mantar yemek yeterlidir.
Mantarı yedikten sonra 30-60 dakika
içinde etkisi görülmeye başlar. İlk belirtiler gözün odak yapmakta
güçlük çekmesidir. Daha sonra renkli hayaller, parlak renkler
görülmeye başlanır, zaman kavramı yok olur, birkaç dakika saatler
gibi gelir. Bu sırada kişi konuşabilir ve gördüğü hayalleri
anlatabilir. Bu etkiler 2-4 saat sürer. Psilosibinin, insanlar ve
hayvanlar üzerindeki etkileri ayrıntılı olarak araştırılmış ve
LSD’nin etkilerine çok benzediği saptanmıştır.
Tüm maddelerde olduğu
gibi meydana çıkan etkiler, kullanılan dozun miktarına, kullanıcının
kişilik yapısına ve ilacın alındığı ortama göre değişiklik gösterir.
Genellikle 20-30 mantarlık bir doz güçlü bir “trip” meydana getirir.
Büyülü mantarlar, düşük dozlarda cannabisinkinden (esrar) farklı
olmayan bir relaksasyon hissi oluşturur. Daha yüksek dozlarda ise
deneyimin, LSD’deki etkiye daha benzer bir durum yarattığı
düşünülmektedir.
Kullanıcılar, renklerin daha canlı ve yoğun hale
geldiği, halüsinasyondan oluşan bir deneyim yaşarlar. Büyülü
mantarın “trip”i yaklaşık 4 saat gibi, LSD’nin süresine göre daha
kısa bir süredir. Sihirli mantarlar özellikle 60’lı yıllardan sonra
yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Gerçeklikten uzaklaşma,
gerçekte var olan duyguları görmezden gelme etkisi yaratan
mantarlar, bireyin duygularında ani gel- gitlere yol açar. Bir an
dünyanın en gözü kara insanıyken, göz açıp kapayana kadar varolan
her şeyden korkmaya başlayabilirler.
Sihirli mantarların bağımlılık
potansiyeli vardır. Psikolojik bağımlılığı güçlü olduğundan tedavisi
de güçtür. Aşırı dozdan kurtulmak için su içmek gerekir.
|
|
