|
Madde bağımlılığının tedavisi oldukça güç ve zahmetli bir iştir.
Bağımlılık tedavisinde bugün çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Bu
yöntemlerin birbirine olan üstünlüğü henüz ispatlanabilmiş değildir.
Bağımlılığın tedavisinden söz edildiğinde tek bir tedaviden ve
aşamadan söz etmek mümkün değildir. Tedavi uzun bir süreç olduğu
için, bu süreç içinde çeşitli aşamaların sırayla geçilmesi gerekir.
Bu aşamalar şöyle özetlenebilir:
1.
Tedaviye yönlendirme: Tedaviye yönlenme oldukça önemli bir aşamadır.
Kişi kendisi istemedikçe ona zorla kullandığı maddeyi bıraktırma
şansı yoktur. Bu nedenle kişinin maddeyi bırakma yönünde motive
olması gerekir. Motivasyonel görüşme teknikleri ve tedavisi son
yıllarda büyük önem kazanmıştır. Kısa süreli bir yöntem olan
motivasyonel artırma tedavisi, madde kullanan kişinin maddeyi
bırakmaya karar vermesini sağlamak için iyi bir araç olmaktadır.
2.
Detoksifikasyon (arındırma) Detoksifikasyon tıbbi bir dönemdir.
Kullanılan maddenin bırakıldıktan sonra ortaya çıkan yoksunluk
belirtilerinin kaldırılmasını hedefler. Her maddenin yoksunluk
belirtisinin niteliği ve şiddeti farklıdır. Yoksunluk belirtilerinin
şiddeti kişiden kişiye de değişebilir. Madde kullanımı sırasında
bedenin kurduğu denge, madde bırakıldıktan sonra yeni bir denge
oluşturmaya çalışır. İşte bu dönemde önemli bedensel sorunlar
yaşanabilir. Bu bedensel belirtileri gidermek için tıbbi müdahaleler
gerekir. Detoksifikasyon süreci tek başına tedavi değildir.
Detoksifikasyon aşamasını takiben terapi ve rehabilitasyon sürecinin
başlaması, iyilik sürecini uzatacaktır.
3.
Bağımlılığın terapisi Terapi kişinin kendini tanıması, anlaması ve
kendini değerlendirme yetisini kazanmasını, madde kullanmaya başlama
nedenlerinin araştırılmasını ve bununla ilgili etkenlerin ortadan
kaldırılmaya çalışılmasını (kişilik sorunları, güvensizlik vb),
sözkonusu maddelerin kendisinde yarattığı etkileri tanımasını,
tekrar kullanmaya başlamasının engellenmesi için gerekli bilgileri
ve yetileri kazanmasını, dış dünyaya karşı kendisini hazırlamasını
sağlamaya yöneliktir.
4.
Rehabilitasyon Rehabilitasyon, bağımlılığın getirdiği davranış
kalıplarının yıkılıp yerlerine yeni davranış biçimlerinin
yerleşmesini, içinde bulunduğu ortamda diğer insanlar ile ilişki
kurmaya başlamasını ve yeni ilişki biçimlerinin kurulması, madde
kullandığı süreç içinde bozulan aile ve çevre ilişkilerinin tekrar
düzenlenmesini içerir. Kişinin tekrar topluma dönmesinin sağlanması,
bozulan dengelerinin kurulması, yeni bir hayat ve davranış biçimini
kazanması oldukça zaman alan bir uğraştır. Yeni bir hayat kurma,
kurulan bu yeni hayata alışma bu dönemde öğrenilir. Bu dönemde aynı
zamanda başlanan terapiler devam etmelidir.
Kişinin yeni bir çevre edinmesi önemlidir. Bu çevre içinde kişi
yaşamayı öğrenecektir. Kendisine bir iş bulacaktır ya da çeşitli
yardım kuruluşlarının desteği ile ona bir iş bulunacak ve çalışması
sağlanacaktır. Yazan:
Doç. Dr. Kültegin Ögel
|
